* Deel 4: Het alleen zijn van Elia
Eenzaamheid door zelfmedelijden
Lees: 1 Koningen 19
Hier lezen wij over een trieste ervaring uit het leven van Elia. Hij was een trouwe dienstknecht van de Heere, en had zelfs vele priesters van de Baäl gedood na de confrontatie met hen op de berg Karmel. Maar na die strijd verloor hij de moed en sloeg op de vlucht voor de vrouw van Achab, Izebel, die hem met de dood bedreigde. Hij eindigde hierdoor alleen in de woestijn. Hij was een krachtige persoonlijkheid, maar oververmoeid geraakt en depressief geworden. Depressiviteit kan soms het gevolg zijn van oververmoeidheid, die dan gemakkelijk gevoed wordt door zelfmedelijden.
De Heere had Elia de overwinning gegeven over de Baälpriesters. De Heere had ook zijn gebeden beantwoord door regen op het land te geven na drie jaren van droogte. Er was ook vuur uit de hemel neergedaald om het geloof van de profeet in de enige, ware God te bevestigen. Dit was een grote dag voor de God van Israël geweest en je zou denken dat Elia nu op de bergtop zou zijn, maar het tegenovergestelde was het geval.
Laten wij enkele waarheden bezien die ons kunnen helpen in zo’n situatie. Elia zei: Ik wil sterven! Dat meende hij niet echt, want als hij dood wilde dan had Izebel hem graag daarbij geholpen. Zelfmedelijden had de controle over zijn leven gekregen. Als wij dit toelaten, dan raakt alles uit zijn verband. De kleine dingen worden groot en de grote dingen lijken niet zo belangrijk meer.
Ter overweging
Wij moeten nooit belangrijke beslissingen nemen of doorgeven, als wij bitter gestemd of vol zelfmedelijden zijn. Naomi leed aan zelfmedelijden, en zij was ook bitter geworden. Toen gaf zij het verkeerde advies aan Ruth en Orpa: Keer terug naar je volk! Zij sprak over hun moeder, over kinderen en over een man. Dit is allemaal tijdelijk. Maar Naomi had voor 50 procent succes, want Orpa keerde op de grens van Gods beloften terug naar haar land en haar afgoden. Wij horen verder niets meer over Orpa.
Ruth luisterde gelukkig niet naar Naomi, haar verbitterde schoonmoeder. Zij leefde al onder de vleugels van de God van Israël. Later kwam zij ook onder de vleugels van Boaz. Zo werd zij een deel van de Messiaanse linie en kwam zij ook in het geslachtsregister van de Heere Jezus (Matt. 1:5).
Naomi verloor later haar bitterheid, toen Boaz in beeld kwam, die als de losser een type is van de Heere Jezus. Daarna werd Naomi een zegen voor Ruth, haar schoondochter. Naomi wist als Joodse gelovige natuurlijk meer dan Ruth. Zo eindigde Ruth als de bruid van Boaz, en eindigt deze geschiedenis met de naam van koning David. Het eindigde zo, omdat Ruth op de grens een goede geloofsbeslissing had genomen.
Elia’s falen
Het is ook waar dat Elia zijn geduld verloor. Hij wachtte niet langer op de Heere om Zijn leiding te ontvangen (1 Kon. 19:3). Het mooie in Elia’s leven was juist dat hij voorheen goed naar de Heere had geluisterd (1 Kon. 17:2, 8; 18:1). Het woordje ‘daar’ springt er constant uit. Nu zien wij Elia ongeduldig rennen voor de Heere uit. Zij die geloven, haasten niet (Jes. 28:16). Geduld is zo belangrijk in het geloofsleven, maar zelfmedelijden en bitterheid leiden tot verkeerde dingen (Ps. 37:8).
Gevolg van zelfmedelijden
Door zelfmedelijden verliezen wij de warme gemeenschap met de Heere. Wij isoleren onszelf en denken dat wij de enigen zijn die trouw overgebleven zijn. Elia had zich bezig moeten houden met nazorg voor die mensen op de Karmel. Hij rende weg en daardoor werd hij eenzaam. Wij hebben mensen nodig, en zij hebben ons nodig. Wij kunnen het christenleven niet alleen aan. Die reis is te lang. Elia was een groot profeet, maar ook een zwak mens net als wij (Jak. 5:17).
Elia verloor visie in zijn leven. Hij bad zelfs dat God zijn leven zou wegnemen. Dat was niet de bedoeling van zijn roeping. Hij was geroepen om de mensen in Israël in het geloof te herstellen en de ware God te leren aanbidden. Die donkere momenten van Elia heeft ook een Mozes zelfs gekend (Num. 11:15). Stel je nu eens voor dat de Heere dat gebed van Mozes en van Elia verhoord had. Zou het werk van de Heere op aarde dan zijn gestopt? Nee hoor. Zijn werk gaat gewoon door!
God bereidt ons voor op onze taak
De Heere was de profeet Elisa al aan het voorbereiden voor zijn taak. Samuel rouwde ook te lang over de ongehoorzame koning Saul. Hij verloor er zijn rust door. De Heere moest hem tot de orde roepen. Gods gedachten waren al bij David (1 Sam. 16:1). Stop dus met zelfmedelijden en geniet van al je zegeningen. Lees de brief aan de Efeziërs!
De Heere wist precies wat Elia nodig had. Hij gaf hem vers eten en drinken. Ook liet de Heere hem rusten en slapen. Elia was van alles veel te moe geworden. Als de duivel ons niet slecht kan maken, dan maakt hij ons te druk. De Heere geeft ons een bediening waarin de meetsnoeren in liefelijke plaatsen vallen (Ps. 16:5-6). Het is belangrijk om goed voor ons eigen lichaam te zorgen met genoeg slaap. Het kan zo maar gebeuren dat je van de bergtop diep in het dal valt. Ik moet altijd oppassen op maandag na een drukke dag van reizen en spreken op zondag.
Oorzaken van het falen
Bij Elia was het ook een geestelijk probleem, want hij had zich schuldig gemaakt aan ongeloof (1 Kon. 19:3). Hij wandelde liever door aanschouwen. Hij rende voor zijn leven en dacht niet aan de wil en de roeping van God. De Heere Jezus zei ook: ‘Wie zijn leven liefheeft die zal het verliezen, en wie zijn leven haat in deze wereld zal het behouden tot het eeuwige leven’ (Joh. 12:25).
Elia voelde nu ook dat hij gefaald had, want hij zei zelf: ‘Ik ben niet beter dan mijn vaderen’ (1 Kon. 19:4). Wij zijn niet geroepen om onszelf te vergelijken met de vaderen uit het verleden, wij zijn ertoe geroepen het werk te doen dat de Heere ons heeft opgedragen. Wees trouw tot in de dood, en ik zal u de kroon van het leven geven (Openb. 2:10).
Waar Mozes en Elia faalden…
Ik denk ook aan het gesprek op de berg van de verheerlijking, waar de Heere Jezus samen met Mozes en Elia sprak over Zijn uitgang die Hij zou volbrengen in Jeruzalem (Luk. 9:28-31). Mozes vervulde de helft van zijn werk, want hij bracht het volk uit Egypte maar niet in het Beloofde Land. Elia vervulde een derde van zijn taak, want Elisa ontving twee derde van de Geest die op Elia rustte. Maar de Heere Jezus ging de hele weg tot op het kruis van Golgotha, om voor ons te lijden en te sterven (2 Kor. 5:21).
Elia zei klagend: Ik ben de enige die overgebleven is (1 Kon. 19:10,18). De Heere antwoordde dat er nog zevenduizend anderen waren die de knie niet voor de Baäl gebogen hadden. Wij moeten onze wapenrusting aanhouden zowel vóór, tijdens als na de strijd (Rom. 13:14; Ef. 6:10-18). Elia’s klacht was een belijdenis van ongeloof. Ook David riep: Onder de mensenkinderen zijn er nog maar zo weinigen trouw (Ps. 12:2). De profeet Micha schreef: De goedertieren mens is verdwenen uit het land en een oprechte onder de mensen is er niet meer (Micha 7:2).
Allen falen, maar God zoekt trouwe volgelingen
Een onbekende psalmdichter schreef: Alle mensen zijn leugenaars. De Heere weet echter waar Zijn trouwe volgelingen zich bevinden. Ik denk aan Simeon en Anna, die een trouw deel van het gelovig overblijfsel waren tijdens de jeugd van het Kind Jezus (Luk. 2:22).
Als wij ook voelen dat wij gefaald hebben, dan moeten wij het juist niet opgeven; want na Mara komt Elim. Of wij winnen of falen, dat weet alleen de Heere God. Wij doen wat wij kunnen, en de Heere doet waartoe Hij machtig is. Hij laat ons niet zo vaak zien wat onze invloed is. Eens zullen wij wel weten welke vrucht ons leven heeft gehad. Een ding is zeker: onze arbeid is niet tevergeefs in de Heere (1 Kor. 15:58).
Genezing van zelfmedelijden
Helen Keller, die blind en doof was geworden, heeft gezegd: Zelfmedelijden is mijn ergste vijand! 1 Er zijn gelukkig toch stappen die wij kunnen nemen om uit de beklemming van zelfmedelijden te
komen. De Heere kwam bij Elia op de berg Horeb (1 Kon. 19:8-19).
Geweldig is het dat de Heere zich neerboog om een ontmoeting met hem te hebben. Elia was op zijn laagste niveau en twijfelde het meest. Op de berg Karmel openbaarde de Heere Zich door een aardbeving en met vuur. Nu openbaarde de Heere Zich echter met een stille stem, en vertelde Elia wat hij moest doen. Een goed medicijn tegen zelfmedelijden is: Kijk met de ogen van het geloof naar de Heere Jezus (Hebr. 12:2).
Ik hou veel van de woorden in deze geschiedenis: Een stille stem, of een zachte bries. Uiteindelijk gebruikte de Heere Zijn geïnspireerde Woord om Elia op andere gedachten te brengen, en Hij deed dat zonder tegen hem te schreeuwen. De focus moet weg van jezelf en anderen naar de Heere Jezus toe, om naar Hem te luisteren!
Het is goed om eerlijk te zijn en de Heere te vertellen wat je bezighoudt. Vertel Hem waar de pijn zit. Hij weet het al lang, maar Hij wacht tot wij het Hem belijden, zodat Hij ons kan vergeven en reinigen (1 Joh. 1:9). Wij mogen altijd met vrijmoedigheid tot Hem gaan. Het gebed is het grote voorrecht van iedere gelovige. Paulus moedigt ons aan om te bidden. Wij hebben twee oren, en maar één mond. Dat vertelt mij dat het goed is om te luisteren (Ps. 46:10).
1 ‘Self-pity is our worst enemy and if we yield to it, we can never do anything wise in this world’. Quotes from Helen Keller.
Lees je Bijbel en mediteer over wat je gelezen hebt
Elia leerde dat de Heere een plan met hem had, totdat hij weggenomen zou worden. Op de berg Karmel was Elia als een zwevende arend (Jes. 40:31), omdat hij drie jaar in een hechte relatie met de Heere had geleefd (1 Kon. 17:3; 18:1). Toen de droogte voorbij was en de regen kwam, rende hij voor koning Achab uit, en hij werd er niet moe van (1 Kon. 18:41-46). Maar toen hij in de woestijn wandelde, werd de reis hem te veel! Hij had te lang geen stille tijd gehouden.
Het is belangrijk om dat niet te vergeten. Mijn probleem als spreker is dat ik te veel denk over wat ik aan anderen moet doorgeven. Het gebeurt gelukkig ook dat de zachte stem van de Heere tot mij komt met de woorden: Dit is voor jou! Het eerste wat wij horen toen er een opwekking kwam in de tijd van Nehemia, waren de woorden: Haal het Boek (Neh. 8:1).
Daarna wandelde Elia weer veertig dagen en nachten in de kracht van de Heere (1 Kon. 19:1-18). In 1 Samuel 27 tot en met 30:6 zie je een goed voorbeeld van David. Hij eindigde met zich te sterken in de Heere. Hij had verkeerde keuzes gemaakt. Het is zo vertroostend dat ervaringen die wij meemaken ook voorkomen bij andere gelovigen, die nu leven of die hun wedloop voor ons uit gingen.
Stoppen met navelstaren naar onszelf!
Een ding weet ik zeker. Zij roepen ons allen toe om de wedloop tot een goed einde te brengen (2 Tim. 4:7). Laten wij stoppen met het navelstaren naar onszelf, maar opzien naar de Heere en genieten van onze positie in Hem, zodat Zijn licht weer gaat schijnen in ons en door ons heen (Ps. 27:14). Wacht op de Heere, wees sterk en Hij zal uw hart sterk maken, ja wacht op de Heere! Gelovigen in de Heere Jezus hebben de inwoning van de Heilige Geest, die de Heere Jezus deed opstaan uit de doden (Rom. 8:11). De Heere zond Zijn Woord en Hij genas hen (Ps. 107:20).
Van Elia is bekend dat niemand hem kon volgen. Dan was hij hier, en dan was hij daar (1 Kon. 18:10). Het leven van een gelovige met de Heere Jezus in zijn hart is ook niet uit te leggen, want Zijn Naam is Wonderlijk of Wonderbaar (Jes. 9:5). Hij leeft nu in ons allen. Daarom kan ons geloofsleven net zoals dat van Elia een leven vol wonderen zijn (Jak. 5:17-18).
Johan Schep
Met dank aan en toestemming van dhr. J. Schep geplaatst. Zie ook: www.johan-linda.com.
